به محض روشن شدن چراغ روغن، راهنما بزنید، در ایمن‌ترین نقطهٔ ممکن متوقف شوید و موتور خودرو را خاموش کنید. روشن شدن این چراغ یعنی فشار روغن در موتور افت کرده و ادامهٔ حرکت، حتی برای چند صد متر، می‌تواند باعث از بین رفتن کامل قطعات داخلی موتور شود. پس از توقف کامل، برای اعزام مکانیک سیار یا یدک‌کش با شماره ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید.
بسیاری از راننده‌ها فکر می‌کنند چراغ روغن فقط نشان‌دهندهٔ فرارسیدن زمان تعویض روغن است، اما این یک اشتباه بزرگ است. این چراغ هشدار می‌دهد که در همین لحظه، روغن با فشار مناسب به قطعات متحرک موتور نمی‌رسد. موتور ماشین بدون روغن‌کاری درست، در عرض چند دقیقه به شدت داغ شده و قطعات آن به هم جوش می‌خورند.
چراغ روغن دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهد؟
چراغ روغن (که معمولاً شبیه یک قوری یا روغندان کوچک است) به سنسور فشار روغن متصل است. وظیفهٔ اویل پمپ (پمپ روغن) این است که روغن را از کارتل کشیده و با فشار به تمام قطعات موتور بفرستد. اگر این فشار به هر دلیلی از حد مجاز کمتر شود، سنسور بلافاصله چراغ خطر را روشن می‌کند. افت فشار روغن می‌تواند به دلیل کمبود شدید روغن، خرابی پمپ، یا حتی خرابی خود سنسور باشد.
اقدامات فوری پس از روشن شدن چراغ روغن
دانستن این‌که در لحظهٔ خطر چه واکنشی نشان دهید، تفاوت بین یک تعمیر ساده و تعویض کامل موتور را رقم می‌زند. مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- پدال گاز را رها کنید و با احتیاط به سمت شانهٔ خاکی یا لاین کندرو حرکت کنید.
- موتور را بلافاصله خاموش کنید تا از سایش قطعات بدون روغن جلوگیری شود.
- کاپوت را بالا بزنید و زیر خودرو را نگاه کنید تا ببینید آیا نشانه ای از ریزش شدید روغن روی زمین وجود دارد یا خیر.
- حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید تا موتور کمی خنک شود و روغن به کارتل برگردد، سپس سطح روغن را با گیج (سیخ) بررسی کنید.
هشدار ایمنی: اگر خودروی شما در اتوبان دچار مشکل شد، هرگز در حاشیهٔ باریک یا لاین سرعت برای بررسی موتور پیاده نشوید. این کار بسیار خطرناک است. همیشه ایمنی جان خود را در اولویت قرار دهید. پیشنهاد می‌کنیم مقالهٔ خودرو در اتوبان خاموش شد؛ کارهایی که در چند دقیقهٔ اول باید انجام دهید را مطالعه کنید.
تماس شبانه‌روزی امداد خودرو اصفهان: ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵
دلایل اصلی روشن شدن چراغ روغن
روشن شدن این چراغ قرمز رنگ می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. برخی از این دلایل با اضافه کردن کمی روغن حل می‌شوند، اما برخی دیگر نیاز به تعمیرات اساسی دارند. در جدول زیر شایع‌ترین علت‌ها را بررسی کرده‌ایم:
| علت محتمل | توضیح مشکل | چه کار کنیم؟ |
|---|---|---|
| کمبود شدید روغن موتور | روغن به دلیل نشتی یا روغن‌سوزی تخلیه شده است | بررسی با گیج و اضافه کردن روغن |
| خرابی اویل پمپ | پمپ توانایی ایجاد فشار لازم برای گردش روغن را ندارد | تماس برای یدک‌کش و انتقال به تعمیرگاه |
| گرفتگی فیلتر روغن | کثیفی بیش از حد مانع عبور روغن از فیلتر می‌شود | تعویض روغن و فیلتر در محل |
| خرابی سنسور (فشنگی روغن) | فشار روغن طبیعی است اما سنسور پیام خطا می‌فرستد | بررسی با دیاگ توسط مکانیک سیار |
نشتی روغن و خطر روشن کردن مجدد
اگر پس از توقف متوجه شدید که روغن ماشین روی زمین ریخته است، به هیچ وجه استارت نزنید. سوراخ شدن کارتل در اثر برخورد با سنگ یا دست‌انداز یکی از دلایل شایع این اتفاق است. برای تشخیص بهتر نوع مایعی که از زیر ماشین می‌ریزد، می‌توانید راهنمای نشتی روغن زیر خودرو را بخوانید. در این شرایط فقط باید از خدمات یدک‌کش برای حمل اصولی خودرو استفاده کنید.
تفاوت روشن ماندن ثابت و چشمک زدن چراغ روغن
گاهی اوقات چراغ روغن به صورت ثابت روشن نمی‌ماند و فقط در شرایط خاصی چشمک می‌زند. این حالت‌ها پیام‌های متفاوتی برای راننده دارند:
- چشمک زدن در دور موتور پایین (درجا کار کردن): اگر وقتی پشت چراغ قرمز می‌ایستید چراغ روغن روشن یا چشمک‌زن می‌شود و با گاز دادن خاموش می‌شود، معمولاً نشانهٔ ضعیف شدن اویل پمپ یا استفاده از روغن با گرانروی (غلظت) نامناسب است.
- روشن شدن در پیچ‌ها یا ترمزهای شدید: این حالت معمولاً نشان می‌دهد که سطح روغن موتور پایین آمده است. با تکان خوردن ماشین، همان مقدار کم روغن در کارتل جابه‌جا شده و اویل پمپ هوا می‌کشد.
- روشن ماندن ثابت در تمام شرایط: این خطرناک‌ترین حالت است و نشان‌دهندهٔ افت کامل فشار روغن است. در این حالت باید فوراً توقف کنید.
آیا می‌توانیم روغن اضافه کنیم و به مسیر ادامه دهیم؟
فقط در یک صورت مجاز به روشن کردن مجدد موتور هستید: زمانی که موتور خنک شده، گیج روغن را کشیده‌اید و مطمئن شده‌اید که موتور کاملاً بدون روغن است (و زیر ماشین هم نشتی وجود ندارد). اگر مقداری روغن هم‌نام و هم‌مدل با روغن داخل موتور دارید، می‌توانید آن را اضافه کنید تا سطح روغن به حالت نرمال برسد. اگر پس از روشن کردن موتور، چراغ روغن خاموش شد، می‌توانید با احتیاط و سرعت پایین به نزدیک‌ترین تعمیرگاه بروید.
اما اگر سطح روغن روی گیج طبیعی بود و چراغ روغن همچنان روشن بود، مشکل از روغن نیست، بلکه فشار روغن افت کرده است (خرابی پمپ یا گرفتگی مجاری). در این حالت استارت زدن دوباره به موتور آسیب جدی می‌زند و باید از یک مکانیک سیار برای عیب‌یابی در محل کمک بگیرید.
هزینه و عواقب نادیده گرفتن چراغ روغن
نادیده گرفتن این چراغ هزینهٔ بسیار سنگینی دارد. وقتی قطعات فلزی موتور با سرعت چند هزار دور در دقیقه بدون لایهٔ محافظ روغن روی هم کشیده شوند، حرارت شدیدی تولید می‌شود. این اتفاق باعث یاتاقان زدن، قفل شدن موتور و حتی تاب برداشتن سرسیلندر می‌شود. هزینهٔ تعمیر چنین خرابی‌هایی به مراتب از هزینهٔ یک انتقال ساده با یدک‌کش یا تعویض یک سنسور بیشتر است. عاقلانه‌ترین کار، خاموش کردن فوری و تماس با امداد خودرو است.
جمع‌بندی
روشن شدن چراغ روغن شوخی‌بردار نیست و نباید با امید این‌که «شاید تا تعمیرگاه بعدی برسد» به مسیر ادامه دهید. توقف فوری، خاموش کردن موتور، بررسی سطح روغن و درخواست کمک حرفه‌ای، تنها راهکار درست در این شرایط است. به یاد داشته باشید که همیشه بررسی دوره‌ای سطح روغن و استفاده از فیلترهای استاندارد، بهترین راه برای پیشگیری از این کابوس است.
پرسش‌های پرتکرار
اگر چراغ روغن روشن شد چقدر می‌توانم رانندگی کنم؟
حتی یک کیلومتر هم نباید رانندگی کنید. روشن ماندن موتور بدون فشار روغن در کمتر از چند دقیقه باعث از کار افتادن کامل و یاتاقان زدن موتور می‌شود.
آیا کم بودن آب رادیاتور باعث روشن شدن چراغ روغن می‌شود؟
مستقیماً خیر؛ چراغ روغن فقط فشار روغن را نشان می‌دهد. اما اگر موتور به دلیل بی‌آبی به شدت داغ کند، ممکن است روغن بیش از حد رقیق شده و فشار آن افت کند.
چرا چراغ روغن ماشین در حالت درجا روشن می‌شود؟
این مشکل معمولاً به دلیل ضعیف شدن اویل پمپ، کثیفی فیلتر روغن، یا استفاده از روغن موتور نامرغوب و رقیق رخ می‌دهد که نمی‌تواند در دور پایین فشار لازم را تامین کند.
آیا خودم می‌توانم سنسور روغن (فشنگی) را تعویض کنم؟
اگر تجربهٔ فنی کافی دارید و جای فشنگی در موتور خودرویتان در دسترس است، تعویض آن کار سختی نیست. اما اگر مطمئن نیستید، بهتر است از مکانیک سیار کمک بگیرید.