نشتی روغن زیر خودرو یا جمع شدن هر مایعی در محل پارک، هشداری واضح است که باید پیش از حرکت بررسی شود. یک تکه مقوای سفید زیر ماشین بگذارید تا رنگ، بو و غلظت مایع مشخص شود. با مقایسه این مشخصات با راهنمای زیر متوجه می‌شوید کدام قطعه نشتی دارد و حرکت مجدد خودرو ایمن است یا خیر.
هشدار ایمنی پیش از بررسی: هرگز برای دیدن منبع نشتی زیر خودرویی که تنها روی جک دستی قرار دارد نروید. همچنین هنگامی که موتور تازه خاموش شده است، قطعات فلزی، لوله اگزوز و مایع خنک‌کننده داغ هستند؛ دست زدن به آن‌ها یا باز کردن درپوش رادیاتور خطرناک است و آسیب می‌زند.
روش ساده تشخیص منبع نشتی با کاغذ سفید
تشخیص رنگ مایعات روی آسفالت تیره یا سنگ‌فرش کثیف پارکینگ دشوار است. برای تشخیص دقیق، مراحل زیر را اجرا کنید:
- یک کارتن تمیز یا مقوای سفید زیر محفظه موتور و بخش میانی خودرو پهن کنید.
- خودرو را خاموش بگذارید و پس از گذشت چند ساعت یا اول صبح، محل دقیق قطره‌ها را بررسی کنید.
- رنگ قطره را با نور طبیعی نگاه کنید، کمی از آن را میان دو انگشت لمس کنید تا لغزندگی یا چسبندگی مشخص شود و بوی آن را به آرامی بسنجید.
بررسی انواع مایعات خودرو بر اساس رنگ، بو و محل ریزش
۱. روغن موتور؛ قهوه‌ای روشن تا سیاه غلیظ
روغن موتور در صورتی که تازه تعویض شده باشد، رنگ عسلی یا کهربایی دارد و اگر مدت زیادی کار کرده باشد، قهوه‌ای تیره یا کاملاً سیاه می‌شود. این مایع لغزندگی بسیار بالایی دارد و بوی ملایم روغن کارکرده می‌دهد. نشتی آن معمولاً درست زیر مرکز یا جلوی موتور دیده می‌شود و به دلیل خرابی واشر کارتر، کاسه‌نمدها، فیلتر روغن یا پیچ تخلیه ایجاد می‌گردد. اگر سطح روغن روی گیج از علامت حداقل پایین‌تر رفته باشد، ادامه رانندگی به قطعات داخلی موتور آسیب جدی می‌زند و بهتر است از یک مکانیک سیار برای رفع نقص کمک بگیرید.
۲. روغن گیربکس؛ قرمز آلبالویی یا قهوه‌ای سوخته
روغن گیربکس در جعبه‌دنده‌های خودکار معمولاً قرمز یا صورتی شفاف است و غلظتی نزدیک به روغن موتور دارد، اما اگر مدت زیادی تعویض نشده یا داغ شده باشد، به رنگ قهوه‌ای تیره تغییر می‌کند و بوی تندی شبیه پلاستیک سوخته یا نفت سوخته به خود می‌گیرد. نشتی آن بیشتر زیر مرکز خودرو یا نزدیک به محل اتصال موتور و جعبه‌دنده دیده می‌شود. اگر گیربکس خودرو کمبود روغن پیدا کند، تعویض دنده‌ها ضربه‌دار خواهد شد و رانندگی در این حالت به جعبه‌دنده آسیب سنگینی می‌زند. در این مواقع برای انتقال خودرو، حمل خودرو اتوماتیک: چرا کفی خودروبر و نه یدک‌کش بهترین شیوه جابه‌جایی است.
۳. روغن ترمز؛ زرد روشن تا قهوه‌ای کم‌رنگ
روغن ترمز مایعی بسیار شفاف به رنگ زرد بسیار روشن یا کهربایی است که بوی تند و زننده شیمیایی دارد. این مایع لغزنده است اما چربی آن مثل روغن موتور سنگین نیست و اگر روی بدنه بریزد، رنگ خودرو را خراب می‌کند. نشتی روغن ترمز معمولاً در کنار چرخ‌ها، زیر پمپ ترمز یا مسیر لوله‌های زیر اتاق خودرو نمایان می‌شود. با نشتی روغن ترمز حتی یک متر هم نباید رانندگی کرد؛ زیرا پدال خالی می‌شود و خطری فوری برای سرنشینان به وجود می‌آورد.
۴. روغن هیدرولیک فرمان؛ قرمز شفاف، صورتی یا شفاف
در بسیاری از خودروها روغن هیدرولیک فرمان مشابه روغن گیربکس است و رنگ قرمز یا صورتی دارد، اما در برخی مدل‌ها رنگ آن شفاف مایل به کهربایی است. بوی این روغن شبیه به روغن موتور کارکرده اما اندکی تندتر است و نشتی آن در بخش جلوی موتور، اطراف پمپ هیدرولیک یا پشت جعبه‌فرمان دیده می‌شود. کمبود این روغن باعث سفت شدن ناگهانی فرمان و خرابی پمپ هیدرولیک می‌گردد.
۵. ضد یخ و آب رادیاتور؛ سبز، آبی، قرمز یا نارنجی
مایع خنک‌کننده به رنگ‌های فسفری مثل سبز روشن، آبی یا صورتی و قرمز تولید می‌شود. غلظت آن رقیق و مانند آب است، بوی مشخصاً شیرینی دارد و بین دو انگشت اندکی حالت لغزنده ملایم ایجاد می‌کند. محل نشتی معمولاً زیر رادیاتور در جلوی جلوپنجره، واترپمپ یا شیلنگ‌های اتصالی است. کمبود این مایع منجر به بالا رفتن سریع آمپر حرارت می‌گردد و نیاز به بررسی دقیق سیستم خنک‌کننده دارد.
۶. آب زلال و بی‌بو؛ میعان کولر
اگر مایعی که زیر خودرو دیده‌اید کاملاً شفاف، زلال، رقیق و بدون هیچ‌گونه بو و چربی است، در بیشتر موارد آب ناشی از رطوبت سیستم تهویه و اواپراتور کولر است. ریزش این آب در روزهای گرم تابستان زیر داشبورد یا پشت موتور کاملاً طبیعی است و نشانه خرابی نیست.
تماس شبانه‌روزی امداد خودرو اصفهان: ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵
جدول خلاصه علائم مایعات نشتی خودرو
| مایع نشتی | مشخصات رنگ و بو | اقدام لازم راننده |
|---|---|---|
| روغن موتور | قهوه‌ای یا سیاه، لغزنده، بوی روغن | بررسی گیج روغن؛ در صورت افت زیاد حرکت نکنید |
| روغن گیربکس | قرمز یا قهوه‌ای تیره، بوی سوختگی تند | پرهیز از رانندگی و اعزام تعمیرکار یا خودروبر |
| روغن ترمز | زرد روشن، لغزنده، بوی تند الکلی/شیمیایی | توقف کامل خودرو؛ رانندگی به هیچ وجه ایمن نیست |
| آب رادیاتور (ضدیخ) | سبز، آبی یا قرمز فسفری، بوی شیرین | چک کردن سطح منبع انبساط در حالت موتور خنک |
| روغن هیدرولیک | قرمز روشن یا قهوه‌ای، بوی تند روغن | چک کردن مخزن هیدرولیک؛ جلوگیری از فشار به پمپ |
| آب کولر | کاملاً زلال، بی‌رنگ و بدون بو | طبیعی است و نیاز به اقدامی ندارد |
در صورت دیدن نشتی در سفر یا کنار جاده چه کنیم؟
اگر در حین رانندگی در اتوبان‌ها یا مسیرهای بین‌شهری متوجه علامت هشدار یا بوی غیرعادی شدید، بلافاصله خودرو را با احتیاط به شانه امن جاده هدایت کنید. خودرو را خاموش کرده، فلاشر را روشن کنید و مثلث شبرنگ هشدار را در فاصله استاندارد پشت خودرو قرار دهید تا مسیر ایمن بماند.
اگر سطح مایعات حیاتی نظیر روغن موتور یا روغن ترمز خالی شده باشد، استارت زدن دوباره باعث قفل شدن موتور یا از دست رفتن کامل ترمز می‌شود. در شهرهای اصفهان، شاهین‌شهر، کاشان، نطنز، شهرضا، بهارستان و همچنین محورهای تهران و کرج، در هر ساعتی از شبانه‌روز می‌توانید برای اعزام خدمات با شماره ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید. هزینه خدمات امدادی به نوع نقص فنی، فاصله خودرو و نیاز به حمل با یدک‌کش یا کفی بستگی دارد که می‌توانید جزئیات آن را پیش از اعزام امدادگر به صورت تلفنی بپرسید.
بررسی دوره‌ای زیر کاپوت و محل همیشگی پارک خودرو مانع از غافلگیری در سفرهای جاده‌ای می‌شود. برای رانندگی بی‌دغدغه پیشنهاد می‌کنیم پیش از آغاز حرکت به ویژه در مسیرهای برون‌شهری، چک‌لیست بازدید خودرو پیش از سفر جاده‌ای را به دقت مرور کنید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا نشتی آب شفاف و بدون بو زیر موتور خطرناک است؟
خیر؛ در صورت روشن بودن کولر، ریختن آب زلال و بدون بو زیر خودرو ناشی از میعان رطوبت در اواپراتور سیستم تهویه بوده و کاملاً طبیعی است.
با دیدن نشتی کم روغن موتور می‌توان رانندگی کرد؟
اگر سطح روغن روی گیج در محدوده استاندارد باشد، رانندگی کوتاه تا نزدیک‌ترین تعمیرگاه ممکن است؛ اما اگر سطح روغن کمتر از علامت حداقل باشد، حرکت خودرو به موتور آسیب جدی می‌زند.
چگونه بفهمیم نشتی از روغن گیربکس است یا روغن موتور؟
روغن گیربکس معمولاً رنگ مایل به قرمز یا صورتی و بوی تندی شبیه به سوختگی یا مواد نفتی تند دارد، در حالی که روغن موتور قهوه‌ای یا سیاه است و بوی تند مواد افزودنی گیربکس را ندارد.
در صورت نشتی روغن ترمز چه اقدامی باید انجام دهیم؟
خودرو را فوراً متوقف کرده و به هیچ وجه حرکت نکنید، زیرا سطح فشار سیستم ترمز ناگهان افت کرده و پدال ترمز کاملاً خالی می‌شود.