وقتی صدای غیرعادی خودرو به گوشتان می‌رسد، اولین کار کم کردن سرعت و توقف در یک مکان امن است. اگر صدا با لرزش، بوی سوختگی یا روشن شدن چراغ‌های هشدار همراه بود، موتور را خاموش کنید و پیش از بررسی کامل، دوباره استارت نزنید. نادیده گرفتن این صداها می‌تواند به خرابی‌های سنگین، آسیب به موتور یا حوادث خطرناک در جاده منجر شود.
بررسی صداهای چرخ و ترمز
سیستم ترمز و چرخ‌ها یکی از رایج‌ترین منابع تولید صدا در ماشین هستند. این صداها معمولا هنگام فشردن پدال ترمز، عبور از دست‌اندازها یا در پیچ‌ها بیشتر خود را نشان می‌دهند و نیازمند رسیدگی سریع هستند.
سوت کشیدن هنگام ترمزگیری
اگر موقع ترمز گرفتن صدای سوت ممتد و تیزی می‌شنوید، معمولا لنت‌های ترمز به پایان عمر خود نزدیک شده‌اند. این صدا به دلیل تماس پین فلزی هشداردهنده لنت با دیسک چرخ است. برای جلوگیری از خط افتادن و آسیب به دیسک ترمز، باید لنت‌ها در اولین فرصت تعویض شوند. پیشنهاد می‌کنیم با نشانه‌های تمام شدن لنت ترمز پیش از این‌که دیر شود بیشتر آشنا شوید.
خرخر کردن یا صدای ساییدگی فلز روی فلز
شنیدن صدای کشیده شدن آهن روی آهن هنگام ترمز، نشان‌دهنده تمام شدن کامل لنت و درگیری صفحه فلزی آن با دیسک است. در این حالت توان ترمزگیری به‌شدت ضعیف می‌شود. رانندگی در این شرایط ایمن نیست و باید فورا برای تعویض لنت و احتمالا تراش دیسک اقدام کنید.
هشدار ایمنی: اگر صدای خرخر ترمز با خالی شدن پدال یا لرزش شدید فرمان هنگام ترمزگیری همراه بود، به هیچ وجه به مسیر ادامه ندهید و برای انتقال خودرو با یدک‌کش تماس بگیرید.
صداهای محفظه موتور
موتور خودرو از قطعات متحرک زیادی تشکیل شده و هر صدای غیرعادی خودرو در این بخش، نشانه اختلال در عملکرد یکی از قطعات حیاتی است. صداهای موتور معمولا با تغییر دور موتور کم و زیاد می‌شوند.
صدای تق‌تق یا کلیک از بالای موتور
این صدا که شبیه به برخورد دو قطعه فلزی کوچک است، معمولا به دلیل کمبود روغن موتور، افت فشار روغن یا خرابی تایپیت‌ها و سوپاپ‌ها ایجاد می‌شود. ابتدا خودرو را در سطح صاف پارک کرده و سطح روغن را با گیج بررسی کنید. اگر روغن کافی است اما صدا همچنان شنیده می‌شود، ممکن است اویل‌پمپ (پمپ روغن) ضعیف شده باشد. ادامه کار موتور در این حالت به یاتاقان‌ها آسیب جدی می‌زند.
صدای جیغ یا سوت ممتد با استارت زدن
شنیدن صدای جیغ از داخل کاپوت، معمولا به دلیل شل شدن، خشک شدن یا فرسودگی تسمه دینام یا تسمه هیدرولیک است. این صدا هنگام روشن کردن کولر در تابستان یا چرخاندن کامل فرمان بیشتر می‌شود. اگر تسمه پاره شود، سیستم شارژ باتری و واترپمپ از کار می‌افتد. همچنین خرابی پولی‌ها و هرزگردها می‌تواند یکی از نشانه‌های خرابی دینام و فرق آن با خرابی باتری باشد.
تماس شبانه‌روزی امداد خودرو اصفهان: ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵
جدول عیب‌یابی صدای غیرعادی خودرو
برای تشخیص سریع‌تر و راحت‌تر، در جدول زیر رایج‌ترین صداها، محل شنیده شدن و علت احتمالی آن‌ها را دسته‌بندی کرده‌ایم تا بدانید دقیقا باید کدام بخش را بررسی کنید:
| نوع صدا | محل شنیده شدن | علت محتمل |
|---|---|---|
| سوت کشیدن تیز | چرخ‌های جلو یا عقب | تمام شدن لنت ترمز |
| خرخر و ساییدگی | چرخ‌ها | اتمام کامل لنت و درگیری با دیسک |
| تق‌تق منظم فلزی | بالای موتور | کمبود روغن یا خرابی سوپاپ‌ها |
| جیغ ممتد لاستیکی | جلوی موتور | شل بودن یا خرابی تسمه دینام |
| زوزه کشیدن | گیربکس یا دیفرانسیل | کمبود واسکازین یا خرابی بلبرینگ‌ها |
| تیک‌تیک سریع | باتری و استارت | ضعف باتری یا خرابی اتصالات |
| غرش یا صدای بم | زیر و عقب خودرو | سوراخ شدن منبع یا لوله اگزوز |
| تقه زدن | زیر خودرو هنگام حرکت | خرابی دسته موتور یا دسته گیربکس |
صداهای گیربکس و سیستم انتقال قدرت
سیستم انتقال قدرت، نیروی تولید شده را از موتور به چرخ‌ها منتقل می‌کند. وجود خرابی در کلاچ، گیربکس یا پلوس‌ها با صداهای خاصی همراه است که نباید نادیده گرفته شوند.
زوزه کشیدن گیربکس
اگر در سرعت‌های خاص یا هنگام فشردن پدال گاز صدای زوزه از سمت گیربکس می‌شنوید و با گرفتن کلاچ صدا قطع می‌شود، احتمال کم بودن سطح روغن گیربکس (واسکازین) یا فرسودگی بلبرینگ‌ها و چرخ‌دنده‌ها وجود دارد. در خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک، این موضوع اهمیت بسیار بیشتری دارد و باید سریعا توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود.
صدای تقه هنگام رها کردن کلاچ یا تعویض دنده
شنیدن صدای تقه هنگام شتاب‌گیری اولیه، رها کردن کلاچ یا تعویض دنده، معمولا نشان‌دهنده خرابی و پارگی لاستیک دسته موتورها یا دسته گیربکس است. خرابی پلوس‌ها نیز می‌تواند در ایجاد این صدا نقش داشته باشد. اگر این قطعات به موقع تعویض نشوند، لرزش و ضربه به سایر بخش‌های شاسی و اتاق منتقل می‌شود.
چه زمانی باید فورا توقف کنیم؟
هر صدای غیرعادی خودرو نیاز به توقف فوری ندارد، اما برخی نشانه‌ها خبر از یک آسیب جدی در شرف وقوع می‌دهند. در صورت مشاهده موارد زیر در کنار صدا، خودرو را در محلی ایمن متوقف کنید:
- روشن شدن چراغ چک، چراغ فشار روغن یا چراغ استاپ در صفحه آمپر.
- شنیدن صدای کوبش شدید و فلزی از داخل بلوک موتور.
- احساس بوی سوختگی شدید لاستیک، سیم‌کشی برق یا لنت ترمز.
- خروج دود سفید، آبی یا سیاه از کاپوت و اگزوز.
- قفل شدن، سفت شدن ناگهانی فرمان یا کشیده شدن شدید خودرو به یک سمت.
هشدار ایمنی: در صورت جوش آوردن موتور: در همان لحظه چه کنیم؟ هرگز در رادیاتور را باز نکنید. آب جوش تحت فشار است و باز کردن در رادیاتور باعث پاشش آب و سوختگی شدید می‌شود.
جمع‌بندی
تشخیص زودهنگام صدای غیرعادی خودرو می‌تواند شما را از پرداخت هزینه‌های سنگین تعمیرات، تعویض قطعات اصلی و ماندن در کنار جاده نجات دهد. همیشه به تغییرات صدای موتور، ترمزها و سیستم تعلیق حساس باشید. اگر صدا ناگهانی، بلند و همراه با افت توان خودرو است، ریسک نکنید. در هر نقطه از اصفهان و مسیرهای اطراف که هستید، می‌توانید برای اعزام مکانیک سیار با شماره ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید تا مشکل توسط کارشناس در محل بررسی و برطرف شود.
پرسش‌های پرتکرار
صدای تیک‌تیک هنگام استارت زدن نشانه چیست؟
این صدا معمولا نشانه ضعیف بودن باتری، سولفاته شدن سرباتری‌ها یا خرابی اتوماتیک استارت است. در این حالت برق کافی برای چرخاندن موتور تامین نمی‌شود.
چرا ماشین در دست‌اندازها صدای جیرجیر یا تق‌تق می‌دهد؟
این صداها مربوط به سیستم تعلیق و جلوبندی است. فرسودگی بوش‌های طبق، خرابی کمک‌فنرها، میل موج‌گیر یا سیبک‌ها از اصلی‌ترین دلایل ایجاد این مشکل هستند.
آیا رانندگی با ماشینی که تسمه آن صدای جیغ می‌دهد خطرناک است؟
بله، اگر تسمه دینام یا هیدرولیک پاره شود، سیستم خنک‌کاری و شارژ باتری از کار می‌افتد و فرمان سفت می‌شود که می‌تواند به موتور آسیب جدی رسانده و کنترل خودرو را مختل کند.
صدای تق‌تق چرخ‌ها هنگام دور زدن از چیست؟
شنیدن صدای تق‌تق پیوسته از چرخ‌های جلو هنگام پیچیدن، نشانه قطعی از خرابی سرپلوس همان سمت است و باید پیش از بریدن پلوس و متوقف شدن خودرو تعویض شود.