بریدن تسمه تایم در حال حرکت، موتور خودرو را بدون هیچ هشداری فوراً خاموش می‌کند؛ در این شرایط خودرو را خلاص کرده یا کلاچ را نگه دارید و با استفاده از اینرسی حرکت، ایمن به شانهٔ راه بروید. مهم‌ترین کاری که نباید انجام دهید، استارت زدن دوباره یا هل دادن ماشین است. اگر احساس می‌کنید اتومبیل در جای پرخطر متوقف شده است، ابتدا راهنماهای خطر را روشن کنید و برای بررسی بیشتر با امداد خودرو با شمارهٔ ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید.
وظیفه تسمه تایم در موتور و علت اهمیت آن
تسمه تایم وظیفه دارد چرخش میل‌لنگ را با میل‌سوپاپ هماهنگ نگه دارد تا سوپاپ‌ها دقیقاً در زمان مناسب باز و بسته شوند. در بیشتر پیشرانه‌های امروزی که به موتورهای تداخلی شناخته می‌شوند، پیستون و سوپاپ‌ها فضای حرکتی مشترکی دارند و فقط زمان‌بندی دقیق مانع از برخورد آن‌ها می‌شود. اگر تسمه پاره شود یا دندانه‌های آن کنده شود، هماهنگی میل‌سوپاپ با میل‌لنگ در کسری از ثانیه از بین می‌رود و سوپاپ‌ها در موقعیت باز گیر می‌کنند.
هشدار ایمنی: در صورت خاموش شدن موتور در اتوبان، هیدرولیک فرمان و بوستر ترمز از کار می‌افتند؛ فرمان سفت‌تر شده و پدال ترمز چوب می‌شود. با نیروی دست و پای بیشتر خودرو را کنترل کنید و از توقف ناگهانی در لاین‌های سرعت بپرهیزید.
نشانه‌های بریدن تسمه تایم در حرکت
تشخیص پارگی تسمه تایم در همان لحظه اول حیاتی است تا راننده کار اشتباهی انجام ندهد. هنگامی که تسمه تایم پاره می‌شود، نشانه‌های مشخصی بروز می‌کند که شناخت آن‌ها از خسارت‌های ثانویه جلوگیری می‌کند:
- خاموش شدن ناگهانی موتور بدون ریپ زدن قبلی یا عطسه کردن
- شنیده شدن صدای ضربه فلزی یا تق‌تق خشک و ریز از محفظه موتور در دورهای بالا
- روشن شدن هم‌زمان چراغ‌های هشدار پشت آمپر شامل چراغ دینام، روغن و چراغ چک
- تغییر صدای استارت و چرخش غیرعادی و بسیار سریع و سبک استارت هنگام سوییچ زدن
اگر خودرو در لاین سرعت یا مسیرهای پرتردد متوقف شده، پیش از هر تلاشی اصول ایمنی توقف را رعایت کنید. برای خواندن روش‌های حفظ ایمنی در مسیرهای شلوغ می‌توانید مطلب خودرو در اتوبان خاموش شد؛ کارهایی که در چند دقیقهٔ اول باید انجام دهید را مطالعه کنید.
کاری که نباید بکنید: چرا استارت زدن دوباره خسارت را چند برابر می‌کند؟
غریزه بسیاری از رانندگان هنگام خاموش شدن ناگهانی خودرو، چرخاندن سوییچ و استارت زدن مکرر است. این اقدام بدترین کاری است که می‌توانید پس از بریدن تسمه تایم انجام دهید. با هر بار چرخاندن سوییچ، موتور استارت میل‌لنگ و پیستون‌ها را بالا و پایین می‌برد، در حالی که میل‌سوپاپ ثابت مانده و چندین سوپاپ در حالت کاملاً باز قرار دارند. برخورد مستقیم تاج پیستون با سوپاپ‌های باز، موجب کج شدن ساق سوپاپ، شکستن راهنمای سوپاپ و در موارد شدید، آسیب دیدن سرسیلندر یا سوراخ شدن پیستون می‌شود.
هل دادن خودرو یا انداختن آن در دنده به امید روشن شدن هم دقیقاً همین آسیب ویرانگر را رقم می‌زند. تفاوت یک تسمه بریده ساده بدون استارت با موتوری که استارت خورده، گاهی در تعویض چند قطعه مصرفی در برابر باز شدن کامل سرسیلندر و تعمیرات اساسی است.
تماس شبانه‌روزی امداد خودرو اصفهان: ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵
نشانه‌های پیش از بریدن تسمه تایم
تسمه تایم معمولاً پیش از پاره شدن کامل، نشانه‌های اولیه‌ای از فرسودگی یا شل شدن را نشان می‌دهد. بازدید دورهای توسط مکانیک سیار یا در تعمیرگاه می‌تواند جلوی از کار افتادگی ناگهانی را بگیرد.
| نشانه هشدار | علت محتمل فنی | اقدام لازم |
|---|---|---|
| صدای تیک‌تیک یا سوت از قاب تایم | شل شدن تسمه یا خرابی بلبرینگ تسمه‌سفت‌کن | توقف رانندگی و بازبینی فوری کشش تسمه |
| بد کار کردن و لرزش شدید موتور | رد کردن یک دندانه و بهم خوردن تایمینگ | پرهیز از گاز دادن زیاد و بررسی سلامت تسمه |
| مشاهده ترک، پوسیدگی یا روغن‌زدگی | پایان عمر لاستیک یا نشتی کاسه‌نمدهای میل‌سوپاپ | تعویض کامل کیت تایم و کاسه‌نمدها |
| سخت روشن شدن یا افت شتاب | افت کشش تسمه یا لقی فولی سر میل‌لنگ | مراجعه به تعمیرگاه معتبر جهت تنظیم تایم |
گام‌به‌گام اقدامات راننده پس از خاموش شدن موتور
در صورتی که حین رانندگی با خاموشی ناگهانی مواجه شدید، این اقدامات را مرحله‌به‌مرحله و با اولویت حفظ ایمنی انجام دهید:
- پای خود را روی کلاچ نگه دارید یا دنده را در حالت خلاص بگذارید و با دقت چراغ راهنما یا فلاشر را روشن کنید.
- به آرامی و با هوشیاری نسبت به آینه‌ها، خودرو را به منتهاالیه سمت راست جاده یا شانهٔ خاکی امن هدایت کنید.
- ترمز دستی را بکشید، مثلث شبرنگ هشدار را در فاصلهٔ ایمن پشت خودرو مستقر کنید و سرنشینان را به پشت گاردریل یا محل امن هدایت کنید.
- کاپوت را بالا بزنید و در صورتی که پوشش تایم دارای پنجره بازدید است، وضعیت ظاهری را بررسی کنید، اما تحت هیچ شرایطی سوییچ را برای استارت نچرخانید.
- برای جابه‌جایی استاندارد با شمارهٔ ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید تا درخواست یدک‌کش یا اعزام کارشناس ثبت شود.
تفاوت موتورهای تداخلی و غیرتداخلی در زمان بریدن تسمه
همهٔ خودروها هنگام بریدن تسمه تایم سرنوشت یکسانی پیدا نمی‌کنند. پیشرانه‌ها از نظر طراحی محفظه احتراق به دو دسته تقسیم می‌شوند:
- موتورهای تداخلی: در این پیشرانه‌ها در بالاترین نقطه مرگ پیستون، سوپاپ باز فضای پیستون را اشغال می‌کند. پاره شدن تسمه مساوی با برخورد فیزیکی و کج شدن سوپاپ‌ها است. بخش عمده‌ای از خودروهای روز بازار ایران در این رده قرار دارند.
- موتورهای غیرتداخلی: فاصله بین سوپاپ‌ها و پیستون در بالاترین نقطه به گونه‌ای است که حتی در صورت باز ماندن سوپاپ، برخوردی رخ نمی‌دهد. در این نوع خودروها، بریدن تسمه فقط باعث خاموشی موتور می‌شود و با نصب تسمه جدید مشکل برطرف می‌گردد.
اطلاع دقیق از نوع موتور خودرو به دفترچه راهنمای کارخانه بستگی دارد؛ بنابراین همیشه فرض را بر آسیب‌پذیر بودن موتور بگذارید تا مانع از استارت زدن بیهوده شوید.
حمل ایمن خودرو تا تعمیرگاه
خودرویی که تسمه تایم پاره کرده است نباید با روش بکسل سنتی و به‌کارگیری دنده جهت روشن شدن به حرکت درآید. کشیدن خودرو روی دنده باعث چرخش میل‌لنگ و کوبیدن مجدد پیستون به سوپاپ‌ها می‌شود. بهترین راهکار برای انتقال بدون خطر، استفاده از خودروبر کفی یا بالابر هیدرولیک یدک‌کش است تا چرخ‌های متحرک درگیر سیستم انتقال قدرت نشوند.
هزینه نهایی حمل و جابه‌جایی بر اساس مسافت، نوع خودرو، شرایط بارگیری در مسیر و نوع تجهیزات مورد نیاز متفاوت خواهد بود و می‌توانید پیش از اعزام ناوگان، این موارد را از طریق تماس با ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ استعلام نمایید.
پرسش‌های پرتکرار
اگر تسمه تایم در حرکت بپاره شود چه کار نباید بکنیم؟
مهم‌ترین کار این است که هرگز استارت نزنید و خودرو را برای روشن شدن هل ندهید یا روی دنده نکشید.
چگونه می‌توان فهمید صدای استارت نشانه بریدن تسمه تایم است؟
موتور بسیار سریع، روان، سبک و بدون مقاومت کمپرس می‌چرخد و لحن صدای استارت نسبت به حالت عادی کاملاً متفاوت و زیرتر می‌شود.
تسمه تایم معمولاً هر چند کیلومتر باید عوض شود؟
طول عمر تسمه تایم بسته به مدل خودرو و دستورالعمل شرکت سازنده معمولاً بین ۶۰ هزار تا ۸۰ هزار کیلومتر یا پس از سپری شدن چند سال معین تعیین می‌شود.
آیا پاره شدن تسمه دینام هم باعث خاموش شدن ناگهانی می‌شود؟
خیر، پاره شدن تسمه دینام بلافاصله موتور را خاموش نمی‌کند بلکه شارژ باتری قطع شده و فرمان سفت می‌شود، مگر اینکه تکه‌های آن وارد محفظه تایم شود.