اگر رنگ روغن روی میله اندازه‌گیری (گِیج) یا زیر درِ محفظه روغن به رنگ شیری یا نسکافه‌ای درآمده است، همین الان خودرو را در مکانی امن متوقف و موتور را خاموش کنید. آب و روغن قاطی کردن موتور به معنای راه‌یابی مایع خنک‌کننده به مسیر روان‌کاری است و هر یک دقیقه‌ای که موتور در این حالت کار کند، هزینه‌های تراشکاری و تعمیر موتور شما را چند برابر خواهد کرد.
چطور بفهمیم موتور آب و روغن قاطی کرده است؟
برای تشخیص این مشکل نیازی نیست مکانیک باشید. سیستم خنک‌کننده و سیستم روان‌کاری موتور دو مسیر کاملا جداگانه هستند که فقط با واشر سرسیلندر از هم جدا می‌شوند. وقتی این واشر می‌سوزد، این دو مایع با هم ترکیب می‌شوند. سه نشانه اصلی وجود دارد که خودتان می‌توانید کنار جاده آن‌ها را بررسی کنید.
- تغییر رنگ روغن به حالت شیری، کرم یا ارده‌ای زیر درِ محفظه روغن
- وجود لکه‌های چربی و روغن داخل منبع انبساط آب یا رادیاتور
- خروج دود سفید غلیظ و غیرطبیعی از اگزوز در زمانی که موتور گرم است
۱. بررسی درِ روغن موتور
کاپوت را بالا بزنید و درِ پلاستیکی محفظه روغن (جایی که روغن موتور را می‌ریزید) را باز کنید. به زیر در نگاه کنید. اگر روغن سالم باشد باید رنگی تیره (قهوه‌ای یا مشکی) و شفاف داشته باشد. اما اگر زیر درِ روغن یک ماده غلیظ به رنگ کرم روشن، شیری یا نسکافه‌ای چسبیده بود، نشان‌دهنده ترکیب شدن آب با روغن و از بین رفتن خاصیت روان‌کاری روغن است.
هشدار ایمنی: هنگام بازدید از موتور داغ، مراقب قطعات فلزی اطراف محفظه روغن و همچنین تسمه‌ها و پروانه فن باشید. اگر موتور روشن است، دست خود را به قسمت‌های متحرک نزدیک نکنید چون ایمن نیست.
۲. بررسی منبع انبساط و رادیاتور
نشانه دوم را باید در سیستم خنک‌کننده جست‌وجو کنید. وقتی واشر می‌سوزد، فشار روغن معمولا بیشتر از فشار آب است و در نتیجه روغن وارد مسیر آب می‌شود. به منبع انبساط (مخزن پلاستیکی آب رادیاتور) نگاه کنید. اگر لایه‌ای از چربی قهوه‌ای‌رنگ روی آب شناور است یا دیواره‌های مخزن چرب و کثیف شده‌اند، آب و روغن قاطی شده است.
هشدار ایمنی: به‌هیچ‌وجه درِ رادیاتور یا منبع انبساط را در زمانی که موتور داغ است باز نکنید. آب داخل سیستم تحت فشار است و باز کردن در باعث پاشش آب جوش می‌شود و بسیار خطرناک است. فقط از روی بدنه شفاف منبع انبساط بررسی را انجام دهید یا صبر کنید تا موتور کاملا خنک شود.
۳. دود سفید اگزوز
اگر آب به داخل محفظه احتراق نفوذ کند، همراه با بنزین می‌سوزد و به شکل بخار غلیظ از اگزوز خارج می‌شود. اگر در هوای گرم یا بعد از گرم شدن کامل موتور همچنان بخار سفید و غلیظی از اگزوز بیرون می‌آید که بوی شیرین (شبیه مایع ضدیخ) می‌دهد، اوضاع موتور خوب نیست. برای بررسی جزئیات این علامت می‌توانید راهنمای دود سفید اگزوز، آبی و سیاه؛ نشانه‌ها و زمان توقف فوری را مطالعه کنید.
تماس شبانه‌روزی امداد خودرو اصفهان: ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵
چرا موتور آب و روغن قاطی می‌کند؟
دلیل اصلی این اتفاق در بیشتر مواقع سوختن واشر سرسیلندر است. واشر سرسیلندر قطعه‌ای حیاتی است که بین بلوک سیلندر و سرسیلندر قرار می‌گیرد و وظیفه آب‌بندی را بر عهده دارد. اما خود واشر سرسیلندر به دلایل مختلفی آسیب می‌بیند که مهم‌ترین آن‌ها بالا رفتن بیش از حد دمای موتور است. دلایل این افزایش دما عبارتند از:
- خرابی ترموستات و باز نشدن به موقع مسیر آب
- نشتی آب از شلنگ‌ها، رادیاتور یا واترپمپ و کم شدن آب موتور
- از کار افتادن فن خنک‌کننده یا خرابی فشنگی آب
- استفاده نکردن از ضدیخ و ضدجوش مناسب و رسوب مجاری آب در بلوک سیلندر
| نشانه اصلی | علت محتمل | اقدام درست |
|---|---|---|
| آمپر آب بالا می‌رود و فن روشن نمی‌شود | خرابی رله، موتور فن یا فشنگی | توقف در مکان امن، خاموش کردن و بررسی سطح مایع پس از خنک شدن |
| ریزش مایع خنک‌کننده از زیر خودرو | پاره شدن شلنگ یا نشتی رادیاتور | خاموش کردن موتور، پرهیز از رانندگی |
| کرم‌رنگ شدن روغن موتور | سوختگی واشر سرسیلندر | خاموش کردن فوری، درخواست انتقال با خودروبر یا یدک‌کش |
اگر در مسیر متوجه بالا رفتن آمپر آب شدید، راهنمای جوش آوردن موتور: در همان لحظه چه کنیم؟ کمک می‌کند تا پیش از رسیدن آسیب به واشر سرسیلندر و قاطی شدن آب و روغن، اقدامات درست را انجام دهید.
هزینه ادامه دادن؛ اگر رانندگی کنیم چه می‌شود؟
گاهی راننده‌ها تصور می‌کنند با رانندگی آهسته می‌توانند خودرویی که آب و روغن قاطی کرده را تا تعمیرگاه برسانند. ادامه دادن مسیر در این حالت به موتور آسیب جدی می‌زند و هزینه تعمیرات را به‌شدت بالا می‌برد. وقتی آب وارد روغن می‌شود، روغن خاصیت روان‌کاری خود را کاملا از دست می‌دهد و سایش قطعات فلزی موتور آغاز می‌شود.
- آسیب به یاتاقان‌ها: بدون روان‌کاری مناسب، یاتاقان‌ها روی میل‌لنگ ساییده شده و موتور اصطلاحاً یاتاقان می‌زند.
- تاب برداشتن سرسیلندر: حرارت بیش از حد باعث دفرمه شدن سرسیلندر می‌شود و نیاز به تراشکاری یا تعویض پیدا می‌کند.
- گیرپاژ موتور: در صورت ادامه حرکت، پیستون‌ها درون سیلندر قفل می‌شوند و موتور نیاز به تعمیر اساسی کامل پیدا خواهد کرد.
اقدام فوری و درست چیست؟
در لحظه‌ای که متوجه شدید روغن شیری شده یا موتور جوش آورده است، مراحل زیر را به‌ترتیب انجام دهید:
- در اولین مکان امن در شانه خاکی یا پارکینگ توقف کنید.
- موتور را بلافاصله خاموش کنید و سوییچ را ببندید.
- به‌هیچ‌وجه سعی نکنید با اضافه کردن خودسرانه آب یا روغن به موتور داغ مسیر را ادامه دهید؛ این کار ایمن نیست و مشکل را حل نمی‌کند.
- برای انتقال اصولی خودرو بدون استارت مجدد، با شماره ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید تا هماهنگی لازم برای اعزام یدک‌کش یا خودروبر کفی انجام شود.
اگر خودرو صرفاً داغ کرده باشد و هنوز آب و روغن ترکیب نشده باشند، گاهی حضور یک مکانیک سیار برای بررسی نشتی یا رفع عیب مدار خنک‌کننده می‌تواند مانع از سوختن واشر سرسیلندر شود. هزینه نهایی تعمیرات بستگی به میزان آسیب‌دیدگی قطعات، نیاز به تراشکاری و دستمزد تعمیرگاه دارد و بهتر است پیش از شروع کار، برآورد اولیه را جویا شوید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا با خودرویی که آب و روغن قاطی کرده می‌توان تا تعمیرگاه رانندگی کرد؟
خیر. حرکت دادن خودرو با روغن حاوی آب، در زمان بسیار کوتاهی باعث ساییدگی یاتاقان‌ها و آسیب اساسی به موتور می‌شود و خودرو باید بدون روشن شدن با خودروبر یا یدک‌کش حمل شود.
هزینه تعمیر موتور پس از آب و روغن قاطی کردن به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه به مواردی مثل نیاز به کف‌تراشی سرسیلندر، تعویض واشر سرسیلندر، آسیب به یاتاقان‌ها و اجرت باز و بست موتور بستگی دارد که پس از باز شدن توسط تعمیرکار مشخص می‌شود.
چرا روغن موتور بعد از سوختن واشر به رنگ شیری درمی‌آید؟
با سوختن یا تغییر شکل واشر، آب رادیاتور وارد کانال‌های روغن شده و در اثر چرخش و پمپ شدن، آب و روغن امولسیون تشکیل می‌دهند که رنگی کرم یا نسکافه‌ای پیدا می‌کند.
آیا ریختن ضدیخ جدید باعث سوختن واشر و قاطی شدن آب و روغن می‌شود؟
خیر، ضدیخ استاندارد آسیبی نمی‌زند، اما اگر سیستم مدت‌ها بدون ضدیخ کار کرده و رسوب گرفته باشد، ضدیخ جدید ممکن است رسوبات روی واشر آسیب‌دیده قبلی را بشوید و نشتی قدیمی را نمایان کند.