هنگام خالی کردن ترمز، بلافاصله پای خود را از روی پدال گاز بردارید. پدال ترمز را سریع و محکم چند بار پمپ کنید، دنده را مرحله‌به‌مرحله سنگین کنید و در نهایت ترمزدستی را به‌آرامی بکشید تا خودرو متوقف شود.
این چند ثانیه حیاتی‌ترین زمان برای کنترل خودرو است. واکنش درست می‌تواند جان شما را نجات دهد و برعکس، یک تصمیم اشتباه به‌سرعت ماشین را از کنترل خارج می‌کند. در این راهنما، به‌عنوان یک تعمیرکار، ترتیب دقیق کارهایی که باید پشت فرمان انجام دهید را برایتان توضیح می‌دهم.
ترتیب درست توقف ماشین هنگام خالی کردن ترمز
وقتی پدال زیر پایتان نرم شده و ترمز نمی‌گیرد، ثانیه‌ها اهمیت دارند. کارها را دقیقاً به همین ترتیب زیر انجام دهید:
۱. پمپ کردن سریع و محکم پدال
پدال ترمز را با سرعت و قدرت چند بار پشت سر هم فشار دهید و رها کنید. گاهی اوقات فشار هیدرولیک در سیستم افت می‌کند و با پمپ کردن، فشار باقی‌مانده در لوله‌ها جمع شده و بخشی از قدرت ترمز برمی‌گردد. این اولین و سریع‌ترین کاری است که باید انجام دهید.
۲. استفاده از ترمز موتور (سنگین کردن دنده)
اگر پمپ کردن جواب نداد، باید از موتور برای کاهش سرعت کمک بگیرید. در خودروهای دنده‌ای، کلاچ بگیرید و دنده را یک شماره کم کنید (مثلاً از دنده چهار به سه). با این کار دور موتور بالا می‌رود و سرعت ماشین افت می‌کند. وقتی سرعت کمی کم شد، دوباره دنده را به دو و سپس یک کاهش دهید. در خودروهای اتوماتیک، لیور دنده را روی حالت تیپ‌ترونیک (دستی) بگذارید و دنده‌ها را کم کنید، یا از حالت‌های L یا 2 و 1 استفاده کنید.
هشدار ایمنی: هرگز دنده را یک‌باره از بالاترین به پایین‌ترین شماره (مثلاً از دنده پنج به یک) تغییر ندهید. این کار باعث قفل شدن چرخ‌های محرک، خرد شدن گیربکس و از دست رفتن کامل کنترل خودرو می‌شود.
۳. کشیدن تدریجی ترمزدستی
وقتی با دنده سنگین سرعت خودرو را به زیر ۴۰ کیلومتر بر ساعت رساندید، دکمه ترمزدستی را فشار داده و نگه دارید. حالا اهرم را بسیار آرام و میلی‌متری بالا بکشید. اگر احساس کردید چرخ‌های عقب در حال قفل شدن و سُر خوردن هستند، کمی اهرم را پایین ببرید و دوباره به‌آرامی بکشید.
کارهایی که ماشین را کاملاً از کنترل خارج می‌کند
در لحظه خالی کردن ترمز، ترس باعث می‌شود راننده‌ها تصمیم‌های خطرناکی بگیرند. کارهای زیر تحت هیچ شرایطی نباید انجام شوند:
- خاموش کردن موتور: این کار باعث سفت شدن فرمان هیدرولیک و از کار افتادن بوستر ترمز می‌شود. در این حالت دیگر نمی‌توانید ماشین را به حاشیه جاده هدایت کنید.
- خلاص کردن دنده: با خلاص کردن ماشین، ارتباط چرخ‌ها با موتور قطع می‌شود و تنها شانس شما برای کاهش سرعت با ترمز موتور برای همیشه از بین می‌رود.
- کشیدن ناگهانی ترمزدستی در سرعت بالا: این کار باعث قفل شدن چرخ‌های عقب و چرخش ۱۸۰ درجه‌ای خودرو (اسپین شدن) می‌شود.
خاموش شدن خودرو در این وضعیت بسیار خطرناک است. پیشنهاد می‌کنم برای درک بهتر این موضوع، مطلب خاموش شدن خودرو در حرکت؛ بررسی علت‌ها و اقدام فوری را بخوانید.
تماس شبانه‌روزی امداد خودرو اصفهان: ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵
چرا ترمز ماشین خالی می‌کند؟
ترمزها معمولاً بدون دلیل و به‌طور ناگهانی از کار نمی‌افتند. به‌عنوان یک مکانیک، بیشترین دلایلی که برای این مشکل می‌بینم شامل موارد زیر است:
- جوش آوردن روغن ترمز: ترمزگیری‌های طولانی در سراشیبی‌ها باعث داغ شدن لنت‌ها و جوش آمدن روغن می‌شود. حباب‌های هوا در مسیر ایجاد شده و پدال زیر پا خالی می‌شود.
- نشتی روغن ترمز: پارگی شلنگ‌های ترمز یا خرابی واشرها باعث تخلیه روغن و افت فشار در سیستم می‌شود.
- خرابی پمپ ترمز اصلی: اگر پمپ نتواند روغن را با فشار به سمت چرخ‌ها بفرستد، ترمز عمل نمی‌کند.
- تمام شدن لنت‌ها: اگر لنت تا آهن ساییده شود، پیستون ترمز بیش از حد بیرون می‌آید و روغن نشت می‌کند.
برای اینکه پیش از وقوع فاجعه متوجه اتمام لنت‌ها بشوید، حتماً مقاله نشانه‌های تمام شدن لنت ترمز پیش از اینکه دیر شود را مطالعه کنید.
نشانه‌های هشداردهنده پیش از بریدن ترمز
| نشانه و علامت | علت محتمل | اقدام لازم |
|---|---|---|
| نرم شدن پدال ترمز | وجود هوا در سیستم یا نشتی روغن | توقف و بررسی سطح روغن ترمز |
| روشن شدن چراغ ترمز دستی | پایین آمدن سطح روغن ترمز | مراجعه به تعمیرگاه برای رفع نشتی |
| سفت شدن پدال ترمز | خرابی بوستر یا نشتی شلنگ خلاء | تماس با مکانیک سیار |
بعد از توقف کامل چه کنیم؟
وقتی توانستید خودرو را متوقف کنید، فلاشرها را روشن بگذارید. اگر در مسیر خطرناکی هستید، از خودرو پیاده شوید، در حاشیه ایمن بایستید و مثلث خطر را در فاصله مناسب قرار دهید. به هیچ وجه سعی نکنید دوباره ماشین را روشن کرده و به مسیر ادامه دهید.
رانندگی با خودرویی که ترمز آن یک بار خالی کرده است، بازی با جان سرنشینان است. در این شرایط فقط باید با شماره ۰۹۱۳۸۱۹۴۶۸۵ تماس بگیرید و درخواست یدک‌کش یا کفی خودروبر بدهید تا ماشین با ایمنی کامل به تعمیرگاه منتقل شود.
جمع‌بندی نهایی
خالی کردن ترمز اتفاقی ترسناک است، اما با حفظ آرامش و واکنش درست مدیریت می‌شود. پمپ کردن پدال، استفاده از ترمز موتور و کشیدن تدریجی ترمزدستی، تنها راه‌های ایمن برای توقف هستند. با بازدیدهای دوره‌ای لنت و روغن ترمز در تعمیرگاه‌های معتبر، می‌توانید برای همیشه جلوی این اتفاق را بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
وقتی ترمز برید ترمزدستی را بکشیم؟
فقط زمانی که سرعت خودرو را با دنده سنگین به زیر ۴۰ کیلومتر بر ساعت رساندید، می‌توانید ترمزدستی را به‌آرامی و میلی‌متری بکشید. کشیدن ناگهانی در سرعت بالا باعث چرخش و واژگونی خودرو می‌شود.
آیا خاموش کردن ماشین به توقف کمک می‌کند؟
خیر. خاموش کردن موتور باعث از کار افتادن پمپ هیدرولیک فرمان می‌شود. در این حالت فرمان به‌شدت سفت شده و هدایت خودرو برای فرار از موانع غیرممکن می‌شود.
هزینه تعمیر ترمز خالی کرده چقدر است؟
هزینه کاملاً به علت خرابی بستگی دارد. نشتی ساده شلنگ، نیاز به تعویض لنت یا خرابی کامل پمپ ترمز هزینه‌های متفاوتی دارند. پیش از اعزام امدادگر می‌توانید حدود هزینه را تلفنی بپرسید.
وقتی در سراشیبی ترمز خالی کرد چه کنیم؟
دنده را روی سنگین‌ترین حالت (دنده یک یا دو) قرار دهید. اگر حاشیه کوهستانی در سمت راست است، می‌توانید برای کاهش سرعت، لاستیک را به‌آرامی به لبه‌های خاکی یا موانع نرم کنار جاده بمالید.